Karibu Kenia!

Eind maart zijn we met een gezelschap van Fairtrade Max Havelaar de binnenlanden van Kenia ingetrokken. We bezochten verschillende koffieboeren, die deelnemen aan de Fairtrade Climate Academy. Wat we om ons heen zagen was prachtig, maar het beeld was tegelijkertijd ook zeer confronterend. Hoe simpel het in Nederland is om dagelijks een kopje koffie te drinken, hoe hard de koffieboer daar moet werken om een kilo bessen te oogsten.

Droogte is het grootste probleem

Het grootste probleem waar de boerenfamilies tegenaan lopen is de aanhoudende droogte. Ze leven van hun land en met de verandering van het klimaat wordt dit voor hen steeds moeilijker. Ter plekke hoorden we dat de regen al 3 weken eerder had moeten vallen en dat het lijkt alsof afgelopen jaren de seizoenen aan het veranderen zijn. Alles wordt onvoorspelbaarder. Wist de boer eerst precies wanneer de koffieplant gepoot moest worden voor een optimale productie, kan hij vandaag de dag niet meer op de natuur rekenen. Wat we zien is het gevolg; troosteloze rijen koffieplanten in de droge grond met hier en daar een bes.

Fairtrade Climate Academy

Om de boeren te helpen zich weerbaarder te maken tegen klimaatveranderingen heeft Fairtrade het initiatief genomen om een Climate Academy op te zetten. Tijdens onze reis hebben we deelgenomen aan één van hun trainingen. Hierin werd uitgelegd hoe klimaatverandering ontstaat en benadrukt welke gevolgen boskap voor de omgeving heeft. Het delen van deze kennis is essentieel om bewustwording te creëren en verandering voor de boeren en het land in gang te zetten. Ook op andere gebieden zet de Climate Academy zich in:

  • Uitleg over landbouwtechnieken: zoals het aanplanten en het snoeien van de koffieplant.
  • Het belang van het planten van schaduwbomen zoals bananen-, papaja- of avocadobomen, die de koffieplanten beschermen tegen de zon en waarvan de vruchten gegeten of op de lokale markt verkocht kunnen worden.
  • Het introduceren van schonere vormen van koken: niet meer op open vuur, maar op cookstoves en biogas-installaties. 
  • Het stimuleren om andere inkomensvormen te genereren, zodat de familie niet alleen afhankelijk is van de koffie. We bezochten een trotse kippenboer, een groep vrouwen van een maisfabriek en een kleine kwekerij van tilapia vissen.

Toekomst

De toekomst van koffie in Kenia is onzeker. Naast droogte en ontbossing kampt Kenia namelijk ook met andere uitdagingen. De koffieboeren raken steeds meer op leeftijd. De koffiestruiken zijn veelal gemiddeld 30-50 jaar oud en moeten vervangen worden. Vruchtbare grond wordt steeds schaarser door de groeiende bevolking. En hier bovenop dalen de wereldmarktprijzen voor koffie. Het gevolg is dat jongeren weinig toekomst zien in koffie en ze trekken veelal naar de stad in de hoop daar werk te vinden. Uitzichtloos is het zeker niet. De gastvrije Keniaanse koffieboer blijft zich vol overgave inzetten om deze uitdagingen het hoofd te bieden.